İçindekiler(11 bölüm)
Alçı sıva, duvar ve tavan yüzeylerini boyaya veya kaplamaya hazır, pürüzsüz hale getiren temel kaba ve ince işçilik kalemidir. Günaydın Dekorasyon olarak İstanbul'da kaba sıva, alçı sıva (makine ve elle), saten alçı ve duvar düzeltme işlerini yapıyoruz. Boyanın, kağıdın veya kaplamanın güzel durması tamamen altındaki sıvanın düzgünlüğüne bağlıdır; dalgalı, çatlak veya zayıf bir sıva üzerine ne yapılırsa yapılsın kusurlu görünür.
İşe yüzey değerlendirmesiyle başlıyoruz. Yeni örülmüş duvarda, eski dökülmüş sıvalı yüzeyde ve düzeltme gerektiren mevcut duvarda yaklaşım farklıdır. Yüzeyin temiz, tozsuz ve yeterince emici olması gerekir; çok emici veya çok parlak yüzeylerde sıvanın tutunması için uygun astar (aderans artırıcı) uygulanır. Bu adım atlanırsa sıva yüzeyden ayrılıp kabarabilir.
Kaba sıva, duvardaki büyük seviye farklarını ve eğrilikleri kapatan ilk katmandır; köşelerde köşe profili (köşebent) kullanarak keskin ve düz köşeler elde ediyoruz. Üzerine uygulanan alçı sıva ise yüzeyi inceltir ve düzleştirir. Saten alçı (perdah alçısı) en son uygulanan ince kattır ve duvarı boyaya hazır, mat ve pürüzsüz bir yüzeye dönüştürür. Her katın bir önceki yeterince priz aldıktan sonra uygulanması, çatlama ve ayrılmayı önler.
Düzlük ve terazi işin kalitesinin ölçüsüdür. Mastar ile yüzeyi kontrol ederek dalgalanmaları gideriyor, köşelerin gönyesinde ve düşeylerin şakülünde olmasını sağlıyoruz. Eğri bir sıva, üzerine yapılan dolap, raf veya pencere montajında da sorun çıkarır; bu yüzden düzlüğe önem veriyoruz.
Çatlama, alçı sıvada en sık şikayet konusudur ve genelde aceleci uygulama, yanlış karışım veya zemin hareketinden kaynaklanır. Hızlı kuruma zorlanan veya çok kalın tek katta atılan alçı çatlar. Biz uygun kalınlıkta, kat kat ve doğru priz süresine uyarak çalışıyoruz. Farklı malzeme birleşimlerinde (alçıpan-duvar geçişi gibi) gerekirse derz bandı kullanarak çatlak riskini azaltıyoruz.
Uygulama sonrası yüzeyi zımparalayıp toz alımını yapıyor ve boyaya hazır halde teslim ediyoruz. Müşteriye yüzeyin tam kuruması için havalandırma ve bekleme süresi konusunda bilgi veriyoruz.
Maliyet; uygulanacak alanın metrekaresi, iş tipi (kaba sıva, alçı, saten), mevcut yüzeyin durumu ve düzeltme ihtiyacına göre keşifte belirlenir. Düzgün bir sıvanın, sonradan yapılacak boya ve montaj işlerini kolaylaştırarak toplam maliyeti dengelediğini anlatıyoruz.
Sıva işinde sezonun ve ortam koşulunun etkisi çoğu zaman küçümsenir; çok sıcak ve kuru havada alçı çok hızlı priz alır ve işlenemeden sertleşir, çok soğuk ve nemli ortamda ise geç kurur ve küf riski doğar. Bu yüzden uygulamayı ortam koşuluna göre planlıyor, gerekirse havalandırma ve kuruma süresini buna göre ayarlıyoruz; aceleyle zorlanan kuruma çatlamanın en yaygın sebebidir.
Makine sıva ile el sıvası arasındaki fark da pratikte önemlidir: geniş ve boş alanlarda makine sıva hızlı ve homojen bir kat sağlarken, dar ve detaylı alanlarda el işçiliği daha kontrollüdür. İşin kapsamına göre uygun yöntemi seçiyoruz. Köşe ve pencere kenarlarında köşe profili kullanmak, hem keskin düz hat sağlar hem de o bölgelerin darbeye karşı dayanımını artırır.
Eski binalarda sık karşılaştığımız durum, mevcut sıvanın altta boşalmış (içten ayrılmış) olmasıdır; üzerine yeni kat atmak bu boşluğu gizler ama sorunu çözmez, zamanla geniş parçalar halinde döküler. Bu tür yüzeylerde boşalan sıvayı temizleyip sağlam zemine ulaşmadan yeni sıva yapmıyoruz. Farklı malzeme birleşimlerinde (beton-tuğla, alçıpan-duvar) hareket farkından doğan çatlakları derz bandı ve uygun astarla önlüyoruz. Teslimde yüzeyi mastarla kontrol edip zımparalıyor, boyaya hazır pürüzsüz bir yüzey bırakıyoruz.
Sonuç olarak alçı sıvada kalite, sonraki tüm işleri (boya, montaj, kaplama) doğrudan etkileyen düzgün ve sağlam bir yüzey bırakmaktır. Çatlamayı önlemek için kat kat, doğru priz süresine ve ortam koşuluna uyarak çalışıyor; boşalan eski sıvayı gizlemeden sağlam zemine ulaşıyoruz. Kaba sıva, alçı ve saten aşamalarını işin kapsamına göre uyguluyor, köşe profilleriyle keskin hatlar sağlıyoruz. Teslimde yüzeyi mastarla kontrol edip boyaya hazır pürüzsüz bir yüzey bırakıyoruz.
Hangi yüzeye hangi sıva?
Sıva işine başlamadan önce duvarın ne malzemeden yapıldığını ve nerede olduğunu bilmek gerekir; aynı ürün her yüzeyde aynı sonucu vermez.
- Tuğla, bims ve gaz beton duvarlar: Emicidir. Sıvanın suyunu hızla çekip zayıf priz almasına neden olabileceği için önce yüzey nemlendirilir veya uygun astar sürülür.
- Beton perde ve kolonlar: Pürüzsüz ve az emicidir; aderans astarı olmadan sürülen alçı zamanla ayrılır.
- Eski boyalı duvarlar: Sağlam boya üzerine astarla saten çekilebilir. Kabaran boya ve badana ise önce sökülür.
- Banyo, mutfak ve fayans gelecek duvarlar: Alçı yerine çimento esaslı sıva tercih edilir.
- Dış cephe ve balkon: Alçı sıva dış ortamda kullanılmaz; yağmur ve don onu kısa sürede bozar.
Farklı malzemelerin birleştiği yerlerde (örneğin tuğla duvarın beton kolona dayandığı hat) hareket farkı olur. Bu hatlara file bant yerleştirmek, ileride oluşacak ince çatlakların önüne geçer.
Alçı sıva uygulaması adım adım
İç mekânda alçı sıva ve saten işini şu sırayla yürütüyoruz:
- Hazırlık: Zemini örtüp pencere ve kapı kasalarını bantlıyoruz. Priz ve anahtar kapaklarını söküyoruz.
- Temizlik: Boşalan sıvayı, gevşek parçaları ve tozu duvardan alıyoruz.
- Astar: Yüzeyin cinsine göre aderans veya emicilik dengeleyici astarı sürüyoruz.
- Profiller: Dış köşelere köşe profili, geniş duvarlara terazisinde kılavuz anolar yerleştiriyoruz.
- Alçı sıva: Sıvayı duvara atıp mastarla kılavuzlar arasında çekiyor, fazlasını alıyoruz.
- Perdah: Sıva priz almaya başladığında mala ile perdahlayarak yüzeyi sıkılaştırıyoruz.
- Saten alçı: Sıva kuruduktan sonra saten alçıyı ince katlar hâlinde, her kat kuruduktan sonra bir sonrakine geçerek sürüyoruz.
- Zımpara: Son kat kuruyunca yüzeyi zımparalayıp tozunu alıyoruz.
Geniş ve boş alanlarda makine sıva işi hızlandırır; dar, girintili ve eşyalı alanlarda el işçiliğiyle ilerliyoruz.
Kuruma ve boyaya geçiş
Sıvanın dışı kurumuş görünse de içi hâlâ nemli olabilir. Bu nemi hapsedecek şekilde erken boya yapılırsa boya kabarır, yüzeyde lekeler ve küf oluşabilir.
Kurumayı hızlandırmanın doğru yolu havalandırmadır: pencereleri karşılıklı açarak hava akışı sağlamak, odayı aşırı soğuk bırakmamak. Isıtıcıyı duvara yöneltmek veya kaloriferi sonuna kadar açıp pencereleri kapatmak ise yüzeyin dışını hızla kurutup içini nemli bırakır; bu da çatlak riskini artırır.
Kuruma süresi sıvanın kalınlığına, mevsime ve odanın havalanmasına göre değişir. Kalın kaba sıva yapılmış bir duvar, sadece saten çekilmiş bir duvardan çok daha uzun süre bekler. Boyaya geçmeden önce yüzeyin rengine bakıyoruz; nemli bölgeler daha koyu görünür. Şüpheli durumlarda nem ölçerle kontrol edip boyacıya hazır olduğunu teyit ediyoruz.
Eşyalı evlerde sıvalı odanın kapısını kapatıp bırakmak sık yapılan bir hatadır; nem odanın içinde kalır, pencere camlarında buğu oluşur ve kuruma uzar. Gün içinde birkaç kez kısa ama güçlü havalandırma yapmak, pencereyi sürekli aralık bırakmaktan daha etkilidir. Kış aylarında odayı ılık tutmak, yaz aylarında ise doğrudan güneş alan duvarları perdeyle gölgelemek kurumanın dengeli ilerlemesine yardım eder.
Tavan sıvası ve yüksek tavanlar
Tavan sıvası duvardan daha zahmetlidir; sıva kendi ağırlığıyla aşağı doğru çeker ve yan ışık tavandaki her dalgayı açıkça gösterir. Bu yüzden tavanlarda farklı bir yaklaşım izliyoruz.
Beton tavanlarda yüzey çoğu zaman kalıp yağı veya eski boya kalıntısı taşır. Bu yüzey temizlenmeden ve aderans astarı sürülmeden yapılan sıva, zamanla levha levha ayrılabilir. Tavanda kalın tek kat yerine ince ve birbirini takip eden katlar uyguluyoruz; kalın kat hem sarkar hem de kururken çatlar.
Tavan ile duvarın birleştiği köşe, çatlağın en sık görüldüğü yerdir. Bu hattı düz ve keskin çekmek için mastarla ayrı çalışıyor, gerektiğinde file bantla güçlendiriyoruz. Kartonpiyer yapılacaksa bu köşenin çok hassas olmasına gerek kalmaz; yapılmayacaksa köşe düzgünlüğü odanın görünümünü belirler.
Yüksek tavanlı eski binalarda ve merdiven boşluklarında güvenli çalışmak için iskele kuruyoruz; merdiven üzerinde geniş tavanı düzgün sıvamak mümkün değildir. Tavandaki sıva sorunu üst kattan gelen sızıntıya bağlıysa, sızıntı giderilmeden yapılan tavan sıvası kısa sürede tekrar lekelenir ve dökülür. Bu durumda önce kaynağın bulunmasını, ardından ıslanan sıvanın tamamen kurumasını bekliyoruz.
Çatlakları türüne göre okumak
Her çatlak aynı anlama gelmez; bazıları yalnızca yüzeyseldir, bazıları ise sıvayla çözülmeyecek bir sorunun işaretidir.
- Kılcal, ağ şeklinde çatlaklar: Genellikle sıvanın çok hızlı kuruması veya fazla kalın tek kat uygulanmasından kaynaklanır. Saten ve file bantla giderilebilir.
- Birleşim çatlakları: Tavan-duvar birleşimi, kolon-duvar geçişi veya alçıpan-sıva sınırında düz bir çizgi hâlinde görülür. Bu hatlara file bant ve uygun dolgu uygulanır.
- Kapı ve pencere köşelerinden çapraz uzanan çatlaklar: Tekrar ediyor ya da genişliyorsa yapının hareketiyle ilgili olabilir.
Son gruptaki, genişleyen veya duvarın iki yüzünde birden görülen çatlaklar sıva sorunu değildir. Bunları yalnızca kapatmak sorunu gizler; böyle bir durumda binanın bir inşaat mühendisi tarafından değerlendirilmesini öneriyoruz.
Sık yapılan hatalar
- Boşalmış eski sıvanın üzerine yeni kat atmak: Yeni sıva da eskisiyle birlikte düşer.
- Kırım kanalını tek seferde alçıyla doldurmak: Alçı derin boşlukta çöker ve çatlar.
- Astarı atlamak: Beton yüzeyde sıva ayrılır, çok emici tuğlada ise sıva yanar ve tozumaya başlar.
- Karışımı bekletip yeniden sulandırmak: Priz almaya başlamış alçıya su eklemek mukavemetini düşürür.
- Köşe profili kullanmamak: Köşeler eğri çıkar ve ilk darbede kırılır.
- Saten kurumadan zımpara yapmak: Yüzey çizilir, zımpara tıkanır ve pürüzsüzlük kaybolur.
Bu hataların ortak sonucu, boyadan birkaç hafta sonra ortaya çıkan çatlak ve kabarmalardır. Boyacı bu durumda çoğu zaman suçlanır, ama sorun boyanın altındaki katmandadır. Sıva işine harcanan fazladan özen, sonraki tüm işlerin sorunsuz ilerlemesini sağlar. Bu nedenle sıvayı acele ettirilecek bir ara iş olarak değil, boyanın ve kaplamanın temeli olarak görüyoruz.
Sıva ne zaman yenilenmeli?
Duvarda tek tük kılcal çatlaklar olması sıvanın yenilenmesi gerektiği anlamına gelmez; bunlar saten ve boya bakımıyla giderilir. Aşağıdaki durumlarda ise sıvanın kısmen veya tamamen yenilenmesi gerekir:
- Vurduğunuzda boş ses veren ve geniş bir alana yayılan bölgeler,
- Elinizle bastırdığınızda ufalanan, kum gibi dökülen sıva,
- Yüzeyde beyaz tuz lekeleri (çiçeklenme) ve kabaran boya,
- Tesisat veya elektrik yenilemesi sonrası çok sayıda kırım izi.
Sıva yenilemesi çoğu zaman boyayla birlikte planlanır; işler aynı ekipte yürüdüğünde kuruma sürelerini doğru ayarlamak kolaylaşır. Boya aşaması için boya badana sayfamıza bakabilirsiniz.
Hizmet kapsamı
- Boşalmış ve dökülen eski sıvanın sökümü
- Kaba sıva ve tamir harcı ile seviye düzeltme
- Makine ve el alçı sıvası
- Saten (perdah) alçı ile son kat
- Köşe profiliyle düz ve darbeye dayanıklı köşeler
- Pencere ve kapı glaf sıvası
- Tesisat ve elektrik kırım izlerinin kapatılması
- Zımpara ve boyaya hazır teslim
Neden bizimle?
- Yan ışıkta dalga göstermeyen düz duvar ve tavanlar
- Boya ve duvar kağıdının sorunsuz tutunduğu sağlam zemin
- Dolap, mutfak ve kapı montajını kolaylaştıran gönyeli köşeler
- Tesisat yenilemesi sonrası izi kalmayan duvarlar
- Boyacıya ek hazırlık işi bırakmayan teslim
Alçı Sıva fiyatını neler belirler?
- 1Sıvalanacak duvar ve tavan metrekaresi
- 2Duvarın eğrilik derecesi ve gereken sıva kalınlığı
- 3Eski sıvanın sökülüp sökülmeyeceği
- 4İş kapsamı: yalnız saten, alçı ve saten ya da kaba sıvadan başlayan uygulama
- 5Köşe profili ve glaf sayısı
- 6Tavan işi ve yüksek tavanlarda iskele ihtiyacı
- 7Eşyalı mekânda koruma ve toz kontrolü
Net fiyatı kısa bir ön görüşme ya da yerinde keşif sonrası, işe başlamadan yazılı olarak iletiyoruz.
Süreç
Nasıl çalışıyoruz?
- 1
Duvarı dinleme ve ölçme
Eski sıvaya hafifçe vurarak boşalmış bölgeleri işaretliyoruz. Mastar ve terazi ile duvarın ne kadar eğri olduğunu ölçüp gereken sıva kalınlığını ve iş kapsamını belirliyoruz.
- 2
Söküm ve astar
Boşalan, tozuyan veya nemden bozulmuş sıvayı sağlam zemine kadar temizliyoruz. Yüzeyin emiciliğine göre aderans astarı sürüp sıvanın tutunacağı zemini hazırlıyoruz.
- 3
Köşe profili ve kılavuzlar
Köşe profillerini ve geniş duvarlarda kılavuz anoları terazisinde sabitliyoruz. Böylece sıvanın kalınlığı ve düzlemi daha ilk kattan belirlenmiş oluyor.
- 4
Alçı sıva ve saten
Alçı sıvayı mastarla çekip priz alma zamanında perdahlıyoruz. Sıva kuruduktan sonra saten alçıyı ince katlar hâlinde uygulayıp yüzeyi pürüzsüzleştiriyoruz.
- 5
Zımpara ve yan ışık kontrolü
Kuruyan yüzeyi zımparalayıp tozunu alıyoruz. Duvara yan ışık tutarak kalan dalga ve izleri rötuşluyor, nem ölçerle kuruluğu kontrol edip boyaya hazır teslim ediyoruz.
SSS
