Seramik ve Kalebodur Döşeme

Karo seçerken renkten önce karonun nerede kullanılacağına bakmak gerekir. Aynı görünen iki ürün, biri duvar diğeri zemin için üretildiyse çok farklı dayanıma sahiptir.

• Duvar (banyo, mutfak tezgâh arası): İnce ve hafif duvar seramiği yeterlidir. Kolay kesildiği için niş ve priz çevresi gibi detaylarda temiz sonuç verir.
• İç mekân zemini: Porselen karo tercih edilir. Salon ve koridor gibi yoğun geçişli alanlarda yüzey aşınmasına dayanıklı ürün seçmek önemlidir.
• Banyo zemini ve duş alanı: Islakken kaydırmayan, kaymazlık değeri yüksek mat yüzeyli karo kullanılmalıdır. Parlak yüzeyler banyo zemininde risklidir.
• Balkon ve teras: Suyu çok az emen, dona dayanıklı porselen karo şarttır. Duvar seramiği dışarıda kışı geçirdiğinde çatlar.

Karonun kenar tipi de işçiliği etkiler. Rektifiye (kenarları makineyle düzeltilmiş) karolar çok ince derzle döşenebilir; rektifiye olmayanlarda biraz daha geniş derz bırakmak gerekir. Dükkânımızda numune karoları yan yana koyup ton farkına ve yüzey dokusuna birlikte bakabiliriz.

Seramik yapıştırıcıları performansına göre sınıflandırılır. Duvar seramiği için standart çimento esaslı yapıştırıcı yeterli olabilirken porselen karo, büyük ebat, yerden ısıtma ve balkon gibi zorlu koşullarda daha güçlü ve esnek (genellikle C2 sınıfı, gerektiğinde esneklik katkılı) yapıştırıcı kullanıyoruz. Porselen karo suyu az emdiği için zayıf yapıştırıcıya tutunmaz ve zamanla kalkar.

Derz dolgusu için de iki ana seçenek vardır:

• Çimento esaslı derz: Uygulaması kolay ve ekonomiktir. Kuru alanlarda ve duvarlarda yeterlidir; ıslak alanlarda katkılı (su iticili) tipini öneriyoruz.
• Epoksi derz: Su ve leke tutmaz, küf yapmaz. Duş zemini, mutfak tezgâh arası ve açık renk derz istenen alanlarda uzun vadede daha temiz kalır; uygulaması ise daha fazla işçilik ister.

Derz rengi karoya yakın seçilirse yüzey bütünlüklü görünür; zıt renk ise karo düzenini vurgular ama döşemedeki küçük kaymaları da ortaya çıkarır.

Banyo ve duş alanında seramik su geçirmez bir kabuk değildir; derzler ve birleşim yerleri zamanla su alır. Yalıtım, bu suyun şapa ve alt kata ulaşmasını engelleyen asıl katmandır. Uyguladığımız sıra şöyledir:

1. Zemin ve duvar yüzeyini tozdan arındırıp astarlıyoruz.
2. Duvar-zemin birleşimlerine, iç köşelere ve tesisat çıkışlarına esnek köşe bandı ile manşet yerleştiriyoruz; çatlakların ilk başladığı yerler buralardır.
3. Sürme yalıtım malzemesini iki kat, katları birbirine dik yönde uyguluyoruz.
4. Yalıtımı zemin boyunca ve duş bölgesinde duvara yeterli yüksekliğe kadar taşıyoruz.
5. Yalıtım tam kuruduktan sonra karo döşemeye başlıyoruz.

Banyonun tamamı yenilenecekse bu işi tesisat, vitrifiye ve dolapla birlikte planlamak daha verimlidir; ayrıntılar için banyo tadilatı sayfamıza bakabilirsiniz.

İyi bir seramik işi uzaktan bakınca değil, yakından ve yan ışıkta anlaşılır. Sahada özen gösterdiğimiz noktalar:

• Kuru dizilim: Başlamadan önce karoları yere dizip kesiklerin nereye düşeceğini görüyoruz. Kapı girişinde ve göz hizasında ince şerit parçalar kalmaması bu aşamada çözülür.
• Tam temas: Yapıştırıcıyı dişli malayla tek yönde tarıyor, karoyu yerine bastırıp kaydırarak boşluksuz oturtuyoruz. Büyük karolarda karonun arkasına da ince bir kat sürüyoruz.
• Seviye ve şakul: Büyük ebatta komşu karoların kenar farkını seviye klipsleriyle sıfırlıyoruz; duvarda sıraları lazer terazi ile kontrol ediyoruz.
• Eğim: Balkon ve duş zemininde suyun gidere ya da dışa akacağı yönü baştan belirliyoruz.
• Dilatasyon: Geniş salon ve teras zeminlerinde ve duvar diplerinde hareket payı bırakıp bu derzleri silikonla dolduruyoruz.

Seramik denince ilk akla banyo gelse de diğer alanların da kendine özgü inceliği vardır.

Mutfak tezgâh arası: Tezgâh ile üst dolaplar arasındaki duvar, yağ ve su sıçramasına en çok maruz kalan yüzeydir. Tezgâh takıldıktan sonra döşemek, tezgâh üstünde temiz bir bitiş çizgisi sağlar. Priz ve anahtar kutularını karo derz hizasına göre konumlandırmak, kesik parçaları azaltır. Bu bölgede kolay silinen, gözeneksiz karo ve leke tutmayan derz tercih etmek temizliği kolaylaştırır.

Balkon ve teras: Zemin, suyun süzgece veya dışa doğru akacağı şekilde eğimli olmalıdır; eğimsiz balkonda su birikir, kışın donarak karoyu kaldırır. Balkon kenarında su damlalığı bırakmak, suyun alt kattaki cepheye akmasını önler. Kapı eşiğinin altına su girmemesi için eşik detayına ayrıca dikkat ediyoruz.

Merdiven ve basamaklar: Basamak burnunda kaymaz profil veya basamak için üretilmiş özel parça kullanmak hem güvenlik hem dayanım için gereklidir. Basamak yüksekliklerinin eşit kalması, kaplama kalınlığının her basamakta aynı tutulmasına bağlıdır.

• Yapıştırıcıyı nokta nokta sürmek: Karonun altında boşluk kalır; üzerine ağır bir şey düştüğünde karo kırılır ve vurunca boş ses verir.
• Yalıtım kurumadan döşemek: Yalıtım katmanı zarar görür ve görevini yapamaz.
• Derzi erken çekmek: Yapıştırıcı priz almadan derz doldurulursa karolar kayar, derz çöker veya renk değiştirir.
• Köşeleri derzle doldurmak: Duvar-zemin ve küvet birleşiminde derz çatlar; buralara silikon çekilmelidir.
• Partileri karıştırmak: Farklı üretim partisinden gelen kutular karıştırılmadan döşenirse zeminde ton farkı adacıkları oluşur. Kutuları açıp karıştırarak döşemek bu farkı dağıtır.
• Tesisat çıkışlarını ölçüsüz bırakmak: Batarya ve lavabo çıkışları karo hizasına göre ayarlanmazsa rozetler eğri durur ve ayna gibi kesimler gerekir.

Bu hataların çoğu döşeme günü fark edilmez; karolar düzgün görünür. Sorun aylar sonra boş ses, kalkan karo ya da alt kattaki lekeyle ortaya çıkar. Bu yüzden her aşamanın kurumasını bekliyor ve ara kontrolleri atlamıyoruz.

Seramik yüzeyin kendisi uzun yıllar dayanır; zamanla yıpranan kısım derz ve silikondur. Derzleri aşındırıcı olmayan bir temizleyiciyle düzenli silmek ve duştan sonra banyoyu havalandırmak kararmayı geciktirir. Çamaşır suyu gibi güçlü kimyasallar çimento esaslı derzi zamanla aşındırır.

Silikonda kararma, kenarlardan ayrılma veya küf görüldüğünde eski silikonu tamamen kesip temizledikten sonra yenisini çekmek gerekir; eski silikonun üzerine yeni kat sürmek kalıcı olmaz.

Karolarda boş ses, derzlerde ufalanma veya alt katın tavanında leke görüyorsanız kaplamanın altına su geçiyor olabilir. Böyle bir durumda seramiği kırmadan önce kaynağı belirlemek için su kaçağı tespiti yaptırmanızı öneriyoruz. Kaplama genel olarak sağlamsa sadece derz ve silikon yenilemek çoğu zaman yeterli olur; karolar geniş bir alanda kalkmışsa söküp yeniden döşemek gerekir.