Elektrik Malzemeleri ve Sigorta: Siemens, Makel

Sigorta, kabloyu aşırı akıma karşı korumak için vardır. Bu yüzden sigortanın değeri, koruduğu hattın kablo kesitine göre belirlenir; bağlanan cihazların toplam gücüne göre değil.

En tehlikeli alışkanlık, sürekli atan sigortayı daha yüksek değerli bir sigortayla değiştirmektir. Bu durumda sigorta artık atmaz, ama kablo taşıyabileceğinden fazla akımla ısınır; yalıtım erir ve yangın riski doğar. Sigorta sık atıyorsa sebebi aşırı yük, kısa devre ya da nem almış bir buat olabilir ve bunun bulunması gerekir.

Sigorta almaya gelirken şunları bilmeniz gerekiyor:

• Mevcut sigortanın üzerinde yazan değer ve tip (eğri) bilgisi
• Tek kutuplu mu, iki kutuplu mu olduğu
• Panodaki rayın ve boş yerin yeni sigortaya uygun olup olmadığı

Siemens otomatik sigortalarını bu bilgilere göre veriyoruz. Panoda kaçak akım rölesi yoksa, özellikle ıslak hacimler için bunu bir elektrikçiyle konuşmanızı öneriyoruz. Pano içinde çalışmak, sigortalar kapalı olsa bile giriş tarafı enerjili kaldığı için elektrikçi işidir.

Kaçak akım rölesi otomatik sigortadan farklı bir görev görür: insan vücudu üzerinden toprağa akan küçük kaçak akımları algılayıp devreyi keser. Otomatik sigorta bu korumayı sağlamaz; ikisi birbirinin yerine geçmez.

Makel priz ve anahtarlarında seçim yaparken önce mevcut kasaya ve kullanım yerine bakıyoruz:

• Sıva altı mı, sıva üstü mü: Duvara gömülü kasaya takılan priz ile duvar yüzeyine monte edilen priz birbirinin yerine geçmez.
• Topraklı priz: Buzdolabı, çamaşır makinesi ve fırın gibi cihazlar topraklı priz ister; ancak duvardaki hatta toprak hattı yoksa topraklı priz takmak tek başına koruma sağlamaz.
• Islak alanlar: Banyo ve balkonda kapaklı, suya karşı korumalı prizler tercih edilmeli.
• Anahtar tipi: Tekli, komütatör ya da iki ayrı noktadan yakılan vavien devreleri farklı anahtar ister. Eski anahtarın arkasındaki kablo bağlantılarının fotoğrafı doğru ürünü seçmeyi kolaylaştırır.
• Seri uyumu: Kapak ve çerçevelerin aynı seriden olması, evdeki prizlerde görüntü birliği sağlar.

Grup priz ve uzatmalarda ise ısıtıcı, fırın ve ütü gibi yüksek güç çeken cihazları aynı grup prize bağlamamak gerekiyor. Grup prizin kablosu ısınıyorsa yük fazladır.

Balkon ve bahçe aydınlatmasında kullanılan priz ve bağlantı parçalarında da suya karşı korumalı ürünler seçilmeli. İç mekân için üretilmiş bir ürün yağmur ve nem altında kısa sürede sorun çıkarır.

Küçük bağlantı malzemeleri de tezgâhta sık soruluyor ve çoğu zaman hafife alınıyor. Bunlarda dikkat edilecek noktalar:

• Duy ve avize bağlantısı: Duy değiştirilirken lambaya uygun ve ısıya dayanıklı bir ürün seçilmeli. Kararmış ya da erimiş bir duy, bağlantıda ısınma olduğunun işaretidir.
• Klemens: Kabloları bükerek ve bantla birleştirmek yerine uygun klemensle bağlamak gevşemeyi ve ısınmayı önler. Klemensin kablo kesitine uygun olması gerekir.
• Buat: Bağlantıların toplandığı buatların kapağı kapalı ve erişilebilir olmalı. Sıva ya da boya altında kalmış bir buat, arıza anında bulunamaz.
• Kablo kanalı: Sıva üstü hat çekilecekse kanal hem görüntü hem güvenlik sağlar; boyutu içinden geçecek kablo sayısına göre seçilir.
• Grup priz ve uzatma kablosu: Kablosu ezilmiş, fişi gevşemiş ya da gövdesi çatlamış uzatmalar kullanılmamalı. Halı ya da kapı altından geçirilen kablolar zamanla zedelenir ve fark edilmeden ısınır.

Bu parçaların değişimi basit görünse de hepsi hatla doğrudan temas eder. Sigortayı kapatmadan hiçbirine dokunmayın; açtığınız buatta karışık ya da yanık bağlantılar görürseniz kapatıp bir elektrikçiye danışın.

Sigortası kapatılmış bir hatta, aynı tipteki bir priz veya anahtarın kapağını ya da mekanizmasını birebir değiştirmek, dikkatli bir ev sahibinin yapabileceği basit işlerdendir. Başlamadan önce ilgili sigortayı kapatın ve kontrol kalemiyle enerjinin kesildiğinden emin olun.

Şu durumlarda ise işi bırakın ve bir elektrikçiye danışın:

• Sigorta sık atıyor, priz ısınıyor ya da yanık kokusu var.
• Yeni priz hattı çekilecek, priz yeri değişecek veya hat uzatılacak.
• Panoda değişiklik, kaçak akım rölesi montajı ya da topraklama işi gerekiyor.
• Kablolar eski, yalıtımı sertleşmiş veya bağlantılar karışık.

Bu çizgiyi net çizmemizin sebebi basit: elektrikte yanlış yapılmış bir bağlantı o an sorun çıkarmayabilir, ama aylar sonra ısınma ve yangın riski olarak geri döner. Emin olmadığınız her durumda durup sormanızı tercih ediyoruz.

Pano yenileme, hat yenileme ve topraklama gibi işleri elektrik tesisatı hizmetimiz kapsamında yürütüyoruz; tadilat sırasında elektrik planı da işin bir parçası olarak ele alınıyor. Aradığınız sigorta değeri ya da priz serisi için stok durumunu gelmeden önce sorabilirsiniz.